Ngày 09/01/2012, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức Hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách thảo luận, cho ý kiến Dự án Luật Công đoàn (sửa đổi). Tham dự hội nghị là các đại biểu Quốc hội là thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách, đại diện lãnh đạo Văn phòng Trung ương Đảng, Văn phòng Chủ tịch nước, Văn phòng Quốc hội, Văn phòng Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ban công tác đại biểu, Ban dân nguyện và Viện nghiên cứu lập pháp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam tham gia hội nghị với tư cách cơ quan chủ trì soạn thảo Dự án Luật Công đoàn (sửa đổi), do Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Mai Đức Chính làm trưởng đoàn.

     Tại hội nghị, đồng chí Phan Trung Lý, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội trình bày Báo cáo một số vấn đề cơ bản về Dự án Luật Công đoàn (sửa đổi). Báo cáo đề cập tới 9 vấn đề còn có ý kiến khác nhau cần xin ý kiến tại hội nghị, đó là vấn đề về địa vị pháp lý của công đoàn; về quyền gia nhập và hoạt động công đoàn của lao động là người nước ngoài; về số lượng lao động đủ điều kiện thành lập công đoàn cơ sở; về hệ thống tổ chức và tên gọi của các cấp công đoàn; về trách nhiệm trong việc tổ chức và lãnh đạo đình công; về bố trí cán bộ công đoàn chuyên trách trong doanh nghiệp; về quyền và trách nhiệm của công đoàn đối với người lao động ở cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp chưa thành lập công đoàn cơ sở; về quyền và nghĩa vụ của công đoàn viên và vấn đề về kinh phí công đoàn.

      Đa số đại biểu đồng tình với Báo cáo của Ủy ban Pháp luật của Quốc hội về Dự án Luật Công đoàn (sửa đổi), cụ thể:

     Về địa vị pháp lý công đoàn: Đa số đại biểu nhất trí với qui định tại Điều 1 dự thảo Luật, khẳng định “công đoàn là tổ chức chính trị - xã hội, là thành viên trong hệ thống tổ chức chính trị của xã hội Việt Nam” thì đương nhiên tổ chức và hoạt động của công đoàn đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng. Tuy nhiên cũng có ý kiến khác cho rằng, để đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng đối với tổ chức và hoạt động của công đoàn thì phải giữ qui định vai trò lãnh đạo của Đảng trong Luật Công đoàn.

      Về tính chất và chức năng của công đoàn, tất cả các ý kiến phát biểu đều khẳng định công đoàn có chức năng đại diện, bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp, chính đáng của công nhân, công chức, viên chức và người lao động.

     Về quyền gia nhập và hoạt động công đoàn của người lao động là người nước ngoài, đa số đại biểu tán thành với qui định về quyền gia nhập công đoàn Việt Nam của lao động là người nước ngoài để phù hợp với xu thể hội nhập kinh tế quốc tế và đáp ứng yêu cầu thực tế. Tuy nhiên, dự thảo Luật cần qui định rõ điều kiện gia nhập công đoàn Việt Nam của người lao động là người nước ngoài.

     Về vấn đề số lượng lao động đủ điều kiện thành lập tổ chức công đoàn cơ sở, đa số đại biểu tán thành qui định cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp có từ 20 lao động trở lên phải thành lập công đoàn để đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng cho người lao động, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ tại doanh nghiệp. Đối với các doanh nghiệp có từ 5 đến 19 lao động, nếu đủ điều kiện thành lập thì công đoàn cấp trên cơ sở trực tiếp xem xét và ra quyết định công nhận. Một số ý kiến cho rằng, dự thảo luật không nên qui định điều kiện về số lượng người lao động trong cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp để thành lập công đoàn cơ sở, vấn đề này nên qui định trong Điều lệ Công đoàn Việt Nam.

      Về hệ thống tổ chức và tên gọi của các cấp công đoàn, đa số đại biểu cho rằng dự thảo luật chỉ qui định rõ nguyên tắc, yêu cầu tổ chức công đoàn, còn các vấn đề cụ thể khác về tổ chức hệ thống công đoàn, tên gọi của công đoàn từng cấp thì do Điều lệ Công đoàn Việt Nam qui định.

      Về trách nhiệm của công đoàn trong việc tổ chức và lãnh đạo đình công, đa số ý kiến đề nghị cần qui định rõ trách nhiệm tổ chức và lãnh đạo đình công của công đoàn trong dự thảo luật vì đây là điều kiện để đảm bảo công đoàn thực hiện được chức năng chính là đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.

     Về bố trí cán bộ công đoàn chuyên trách trong doanh nghiệp, đa số đại biểu đề nghị đơn vị có từ 300 lao động trở lên được bố trí ít nhất 1 cán bộ công đoàn chuyên trách cho phù hợp với qui định trong dự thảo Bộ luật Lao động sửa đổi).

      Về quyền và trách nhiệm của công đoàn đối với người lao động ở cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp chưa thành lập công đoàn cơ sở, đa số đại biểu tán thành phương án 1 Điều 18 của dự thảo Luật, qui định trách nhiệm của công đoan cấp trên trực tiếp cơ sở là tuyên truyền, vận động người lao động ở những đơn vị chưa thành lập được tổ chức công đoàn gia nhập công đoàn; vận động thành lập công đoàn cơ sở theo nguyên tắc tự nguyện và theo trình tự, thủ tục do Điều lệ Công đoàn Việt Nam qui định; trong trường hợp quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động bị xâm hại thì công đoàn cấp trên có trách nhiệm đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động khi người lao động yêu cầu.

       Về quyền và nghĩa vụ của đoàn viên công đoàn, đa số đại biểu đề nghị dự thảo Luật không chỉ qui định quyền và nghĩa vụ của công đoàn mà còn phải qui định cả quyền và nghĩa vụ của đoàn viên công đoàn. Việc qui định này thu hút sự đồng tình, ủng hộ của người lao động, đồng thời tạo sức hút gia nhập công đoàn đối với người lao động.

       Về tài chính công đoàn, đa số ý kiến tán thành với việc qui định việc thu kinh phí công đoàn trong dự thảo Luật để đảm bảo cho việc tổ chức Công đoàn thực hiện đúng chức năng của mình. Thực tiễn hơn 50 năm qua, việc thu chi công đoàn luôn đảm bảo sự minh bạch, hiệu quả, tạo điều kiện để tổ chức công đoàn thực hiện tốt chức năng đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.

• Nguồn: Website Công đoàn Việt Nam